Jak przeprowadzić postępowanie o nabycie spadku mieszkając za granicą?

Spadek można odziedziczyć bądź na podstawie sporządzonego przez spadkodawcę testamentu, bądź na podstawie przepisów ustawy, gdy brak jest testamentu lub gdy stwierdzono jego nieważność. Procedura nabycia spadku jest natomiast w obydwóch przypadkach taka sama i może ją zainicjować nie tylko spadkobierca, lecz również osoba mająca interes prawny w stwierdzeniu nabycia spadku przez spadkobiercę.

W sytuacji zaś, gdy spadkobierca na stałe mieszka poza granicami kraju, czynności w jego imieniu związane z nabyciem spadku może wykonywać ustanowiony pełnomocnik, wówczas obecność na rozprawie takiej osoby nie będzie konieczna.

Stwierdzenia nabycia spadku przez spadkobiercę dokonuje sąd wydając postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu postępowania nieprocesowego. Zainicjowanie postępowania wymaga złożenia wniosku przez uprawnionego. Do przeprowadzenia postępowania w tym zakresie wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część, jest to tzw. sąd spadku.

W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Pamiętać należy, iż stwierdzenie nabycia spadku nie może jednak nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, czyli od śmierci spadkodawcy, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Wydanie przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku możliwe jest tylko po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa się wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi.

Istotne również jest, że sąd bada z urzędu, kto jest spadkobiercą, jak również bada, czy spadkodawca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia. Sąd spadku nie jest zatem związany nie tylko spisem spadkobierców, wskazanym we wniosku lub potwierdzonym przez pozostałych uczestników, ale także podstawą spadkobrania. Tak więc na podstawie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku przez określone osoby jako spadkobierców ustawowych, sąd spadku może stwierdzić nabycie spadku przez zupełnie inne osoby, na podstawie testamentu.

Sąd zobowiązany jest bowiem do działania z urzędu w przedmiocie stwierdzenia, kto jest spadkobiercą i na jakiej podstawie. Dlatego, w przypadku gdy sąd poweźmie jakąkolwiek informację wskazującą, że orzeczenie powinno być innej treści, niż treść wniosku – zobowiązany jest do przeprowadzenia z urzędu wszelkich dostępnych dowodów, celem ustalenia stanu faktycznego.

Po przeprowadzeniu postępowania sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów.

Istotne również jest, iż dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, wydane przez sąd postanowienie o nabyciu spadku może więc zostać zmienione lub nawet uchylone.

Od stwierdzenia nabycia spadku odróżnić natomiast należy dział spadku, gdyż uzyskując postanowienie sądu o nabyciu spadku dana osoba wskazana w nim zostaje jako spadkobierca oraz określony zostaje przysługujący jej udział w majątku spadkowy, jednakże fizyczny podział aktywów wchodzących do spadku następuje dopiero podczas jego działu. Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Umowny dział możliwy więc będzie do przeprowadzenia tylko wówczas, gdy między spadkobiercami nie ma konfliktu. Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek, z ważnych jednakże powodów może być ograniczony do części spadku. Natomiast umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.

Działu spadku można dokonać poprzez podział fizyczny rzeczy między wszystkich spadkobierców stosownie do wielkości ich udziałów spadkowych, poprzez przeniesienie udziałów w spadku na jednego lub kilku spadkobierców i obciążenie ich spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców, bądź poprzez sprzedaż spadku osobie niebędącej spadkobiercą i podział uzyskanej kwoty między spadkobierców według wielkości ich udziałów spadkowych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *