Jak udowodnić, że testament jest fałszywy?

Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów dziedziczenie majątku spadkowego może nastąpić na podstawie testamentu sporządzonego przez spadkodawcę, jeśli zaś testament nie został sporządzony lub został uznany za nieważny, wówczas kolejność dziedziczenia określają przepisy ustawy.

Zakwestionowanie ważności testamentu może natomiast nastąpić przed sądem w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku lub ewentualnie w postępowaniu o uchylenie lub zmianę tego postanowienia, zawsze jednakże, jeśli wskazujemy, iż testament został sfałszowany bądź jest dotknięty nieważnością w inny sposób, należy okoliczności te udowodnić.

Najbardziej powszechnym sposobem uzewnętrznienia ostatniej woli spadkodawcy jest sporządzenie przez niego testamentu własnoręcznego. Taki testament powinien zostać w całości napisany pismem ręcznym, podpisany i opatrzony datą, jeśli więc któryś ze wskazanych elementów nie został zachowany, wówczas taki testament nie będzie ważny.

Powołując się natomiast w sądzie na okoliczność, iż własnoręczny testament spadkodawcy jest fałszywy, gdyż nie został w całości spisany osobiście przez spadkodawcę, zwykle konieczne staje się powołanie biegłego grafologa, gdyż tylko osoba mająca specjalistyczną wiedzę z zakresu grafologii jest w stanie ocenić czy testament faktycznie nie został sporządzony przez spadkodawcę.

Pamiętać jednakże należy, iż do wydania opinii przez grafologa niezbędne jest dostarczenie materiału porównawczego, a więc innych dokumentów co do których nie ma wątpliwości, że zostały sporządzone przez spadkodawcę, gdyż grafolog musi porównać pismo z testamentu z próbkami pisma spadkodawcy. Istotne również jest, iż w niektórych przypadkach brak daty w testamencie nie będzie skutkować jego nieważnością.

Zgodnie bowiem z regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym, brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów, jeśli więc w testamencie nie ma wskazanego konkretnego dnia jego sporządzenia, jednakże jest przytoczone zdarzenie, które pozwala precyzyjnie określić datę spisania testamentu, np. w dniu czterdziestych urodzin mojego pierworodnego syna Krzysztofa, wówczas testament nie zostanie unieważniony z tego powodu, że nie posiada daty.

Regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym stanowią ponadto, iż nieważny jest testament, który został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wypływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści oraz pod wpływem groźby. Jeśli więc testament jest kwestionowany z tego względu, iż spadkodawca sporządził go w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, w postępowaniu sądowym zwykle konieczne będzie powołanie biegłego lekarza, który m.in. na podstawie dokumentacji medycznej spadkodawcy oceni czy podczas sporządzania testamentu jego świadomość była zaburzona.

W takiej sytuacji dobrze jest również powołać świadków, którzy potrafią powiedzieć jaki był stan spadkodawcy w momencie sporządzenia testamentu, a więc czy np. spadkodawca rozpoznawał osoby najbliższe, wiedział co się wokół niego dzieje, czy był pod wpływem leków bądź alkoholu. Brak świadomości podczas sporządzania aktu ostatniej woli wywołany więc być może przez chorobę psychiczną, hipnozę, a także przez upojenie alkoholowe albo odurzenie narkotykowe.

Testament będzie nieważny również wówczas, gdy zostanie sporządzony pod wpływem błędu, a więc gdy spadkodawca miał mylne wyobrażenie o rzeczywistym stanie spraw lub brak było takiego wyobrażenia. Błąd może więc polegać np. na przeświadczeniu, że powoływany spadkobierca uczynił spadkodawcy określoną przysługę albo że jest z nim spokrewniony, wykazanie, iż testament został sporządzony przez spadkodawcę będącego w błędzie następuje zwykle poprzez zeznania świadków.

Swoboda testowania może ponadto zostać naruszona poprzez groźbę, jeśli więc spadkodawca sporządził testament o określonej treści, gdyż obawiał się np. pobicia, jeśli jego akt ostatniej woli nie będzie zawierać konkretnych rozrządzeń, bądź wszczęcia egzekucji długów ciążących na spadkodawcy, to w ten sposób sporządzony testament będzie nieważny. Wykazanie czy w danym przypadku testament faktycznie został sporządzony pod wpływem groźby nastąpić może poprzez zeznania świadków, różnego rodzaju dokumenty- np. list z pogróżkami wysłany do spadkodawcy, jeśli nie sporządzi testamentu o określonej treści, czy nagrania.

Istotne również jest, iż groźba nie musi być bezpośrednio skierowana do spadkodawcy,  może pochodzić od dowolnej osoby i zagrażać komukolwiek lub czemukolwiek, nie musi być również obiektywnie poważna, ani obiektywnie realna, wystarczy tylko, aby skutecznie oddziałała na testatora, będąc przyczyną jego rozrządzenia testamentowego, które zostało dokonane z powodu obawy spadkodawcy przed zrealizowaniem groźby.

Potrzebujesz fachowej pomocy adwokatów specjalizujących się w sprawach spadkowych

Kancelaria Adwokacka Adwokat Paweł Borowski

Ul. Krupnicza 13 lok. 205
53-611 Wrocław

tel. kom. 792 635 184
sekretariat: tel. 71 7071235 ( PL)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *