Nabycie spadku

Zgodnie z terminologią zawartą w Kodeksie cywilnym, nabycie spadku następuje z chwilą jego otwarcia, natomiast otwarcie spadku ma miejsce w momencie śmierci spadkodawcy. W chwili otwarcia spadku następuje więc dziedziczenie, a więc w prawa i obowiązki zmarłego wstępują jego następcy prawni. Moment otwarcia spadku jest bardzo istotnych, gdyż według stanu rzeczy istniejącego w tej chwili określa się nie tylko spadkobierców zmarłego, lecz również skład majątku spadkowego, a więc prawa i obowiązki majątkowe przechodzące na spadkobierców, oraz osoby uprawnione do zachowku po zmarłym. Można powiedzieć, że nabycie spadku następuje niejako automatycznie, gdyż przytoczona regulacja nie pozwala, aby majątek spadkowy pozostał bez właściciela, jednakże, aby spadkobiercy faktycznie mogli zacząć władać odziedziczonym majątkiem, konieczne jest urzędowe poświadczenie prawa do spadku.

Uzyskanie poświadczenia prawa do spadku może nastąpić na dwa sposoby, poprzez sporządzenie przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia bądź poprzez sądowe orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku.

Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzany przez notariusza jest stosunkowo nową instytucją, gdyż możliwość jego sporządzenia istnieje od 7 lat. Uzyskanie aktu poświadczenia dziedziczenia jest zdecydowanie szybszym sposobem na uzyskanie urzędowego dokumentu potwierdzającego prawo do spadku, jednakże należy mieć na względzie, że nie w każdym przypadku jest możliwe jego sporządzenie. Przede wszystkim pamiętać należy, iż notariusz sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia tylko w sytuacjach, gdy pomiędzy spadkobiercami nie ma sporu, a więc, gdy np. żaden ze spadkodawców nie poddaje w wątpliwość ważności sporządzonego testamentu.

Istotne również jest, że notariusz może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia jedynie jeśli dochodzi do dziedziczenia ustawowego bądź testamentowego, wyłączona została natomiast możliwość sporządzenia przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia na podstawie testamentu szczególnego, a więc testamentu ustnego czy tzw. testamentu podróżnego. Notariusz ma również możliwość odmowy sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli w stosunku do spadku został już uprzednio sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia lub wydane zostało postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, jeżeli w toku sporządzania protokołu dziedziczenia ujawnią się okoliczności wskazujące, że przy jego sporządzeniu nie były obecne wszystkie osoby, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi, lub też osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne, albo istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały otwarte lub ogłoszone, a także gdy w sprawie brak jest jurysdykcji krajowej. Ponadto, sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia możliwe jest tylko wtedy, gdy u notariusza stawią się wspólnie wszyscy spadkobiercy, zarówno ustawowi, jak i testamentowi.

W przypadku, gdy zachodzą przeszkody, aby notariusz sporządził akt poświadczenia dziedziczenia, konieczne będzie skierowanie wniosku do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. W trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku sąd nie będzie zajmował się fizycznym dzieleniem spadku, gdyż podział jest przedmiotem postępowania o dział spadku, lecz zadaniem sądu będzie ustalenie kręgu spadkobierców ustawowych- jeżeli nie został sporządzony testament, lub ustalenie ważności sporządzonego testamentu- jeżeli testament co prawda jest, jednakże podnoszony jest zarzut jego nieważności. Wskazane postępowanie kończy się wydaniem przez sąd postanowienia w którym wymienione zostają osoby dziedziczące po danym spadkodawcy.

Ustawodawca nie określił terminu, który obligowałby spadkobierców do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia bądź uzyskania orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, pamiętać jednak należy, iż upływ sześciomiesięcznego terminu od powzięcia informacji o powołaniu do spadku skutkować będzie przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a więc z ograniczoną odpowiedzialnością za długi spadkowe, jednakże jeżeli spadek został otwarty przed dniem wejścia w życie wskazanych przepisów, tj. przed dniem 18 października 2015 r., stosuje się poprzednio obowiązujące uregulowania, które stanowiły, że upływ sześciomiesięcznego terminu równoznaczny jest z prostym przyjęciem majątku spadkowego, a więc z pełną odpowiedzialnością za długi spadkowe.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *